در سالهای اخیر، مرز میان صنعت انرژی و دنیای فناوری اطلاعات بهسرعت در حال محو شدن است؛ چراکه تحقق شبکههای هوشمند، مدیریت مصرف، تولید پراکنده و ریزشبکهها بدون زیرساختهای ارتباطی، داده و هوش مصنوعی دستنیافتنی است. بر همین مبنا، بیستونهمین دوره نمایشگاه بینالمللی الکترونیک، رایانه و تجارت الکترونیک (الکامپ) که از ۹ تا ۱۲ شهریورماه در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی تهران میزبانی شد، امسال با حرکتی بیسابقه، سالنی اختصاصی با عنوان «الکامپ انرژی» را به صنعت برق واگذار کرد و بستری برای گفتوگوی دو اکوسیستم انرژی و فناوری پدید آورد.
سالن ویژه صنعت برق؛ محوریت ذخیرهسازها و منابع تغذیه بیوقفه
آنچه این دوره از الکامپ را از ادوار گذشته متمایز میکند، حضور پررنگ وزارت نیرو و صنعت برق با محوریت بخش خصوصی و همکاری سندیکای صنعت برق است. در سالن الکامپ انرژی، آخرین دستاوردهای حوزه ذخیرهسازهای انرژی، منابع تغذیه بیوقفه (UPS)، هوشمندسازی شبکه و فناوریهای نوین انرژی به نمایش گذاشته شد؛ رویکردی که هدف آن اتصال ظرفیت شرکتهای فناور و دانشبنیان به مسائل واقعی صنعت و ایجاد تعامل مستقیم میان مدیران حوزه انرژی و فعالان زیستبوم نوآوری بود.
شتاب خورشیدی هشتبرابری و چشمانداز ۱۲ هزار مگاواتی
بر اساس اعلام مصطفی رجبیمشهدی، معاون برق و انرژی وزارت نیرو، توسعه نیروگاههای خورشیدی از آغاز به کار دولت چهاردهم حدود هشت برابر رشد کرده و هدفگذاری رسمی برای دستیابی به ظرفیت ۱۲ هزار مگاوات انرژی خورشیدی تا پایان سال ۱۴۰۵ صورت گرفته است. کارشناسان معتقدند تحقق چنین عددی تنها به سرمایهگذاری در ساخت نیروگاه وابسته نیست و بدون سامانههای هوشمند پایش، کنترل، پیشبینی تولید و مدیریت منابع تولید پراکنده عملاً امکانپذیر نخواهد بود؛ نکتهای که ضرورت پیوند صنعت برق با فناوری اطلاعات را بیش از هر زمان دیگری نمایان میسازد.
دو نشست تخصصی برای ترسیم آینده صنعت برق
روز دوم نمایشگاه، دو نشست تخصصی با میزبانی وزارت نیرو و همکاری سندیکای صنعت برق در سالن مروارید مجموعه خلیج فارس برگزار شد:
نشست نخست با موضوع «بازطراحی حکمرانی تولید پراکنده برای ارتقای تابآوری ملی» به بررسی جایگاه نیروگاههای کوچکمقیاس در تأمین و امنیت انرژی کشور پرداخت. موانع مقرراتی، نهادی، ارزی و گمرکی، مدلهای کسبوکار، تأمین سوخت و توسعه تولید همزمان برق و حرارت از محورهای اصلی این نشست بود و شرکتکنندگان بر اصلاح سیاستها و ایجاد جذابیت برای سرمایهگذاری بخش خصوصی تأکید کردند.
نشست دوم با عنوان «تغییر پارادایم از تأمین برق به مدیریت هوشمند انرژی با ریزشبکهها» به موضوعاتی چون کنتورهای هوشمند، مدیریت مصرف، بازار برق و نقش فناوریهای ارتباطی در مدیریت نوین انرژی اختصاص یافت. جمعبندی مدیران و کارشناسان حاضر در هر دو نشست این بود که آینده صنعت برق در گرو افزایش صرف ظرفیت تولید نیست؛ بلکه مدیریت هوشمند تقاضا، ذخیرهسازی، تولید در محل مصرف و بهرهگیری از داده، ارکان جداییناپذیر این آینده به شمار میرود.
روایت مدیران وزارت نیرو از تحول دیجیتال در انرژی
در حاشیه برنامههای رسانهای الکامپ انرژی که با هماهنگی گسترده روابط عمومی وزارت نیرو برگزار شد، مدیران ارشد این صنعت از ابعاد مختلف تحول دیجیتال سخن گفتند.
ماشاالله تابعجماعت، معاون سرمایه انسانی، تحقیقات و فناوری اطلاعات وزارت نیرو، با اشاره به ارائه هوشمند حدود ۷۵ درصد خدمات این وزارتخانه، از ارزیابی مثبتتر عملکرد تابستان امسال نسبت به سال گذشته و رضایت بیش از ۹۲ درصدی مشترکان خبر داد. وی همچنین اعلام کرد حدود ۱۱۷ هزار مگاوات پروژه و فعالیت در صنعت برق حتی در شرایط جنگی و بحرانه بدون وقفه ادامه یافته است؛ مجموعهای از اقدامات که در کنار تحول اداری و هوشمندسازی، رتبه نخست وزارت نیرو در جشنواره شهید رجایی را رقم زده است.
عبدالصاحب ارجمند، مدیرکل راهبری و نظارت بر انتقال و توزیع برق وزارت نیرو، نیز با تأکید بر پیوند جداییناپذیر انرژی و تحول دیجیتال، تقویت همکاری وزارت نیرو و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات را ضرورتی اساسی برای گذار از الگوهای سنتی به حکمرانی هوشمند انرژی دانست.
غلامحسین مقیمی، مدیرکل روابط عمومی وزارت نیرو، نیز الکامپ انرژی را فرصتی برای تبدیل مسائل واقعی صنعت برق به فرصتهای فناورانه توصیف کرد و یادآور شد صنعت انرژی بدون بهرهگیری از هوش مصنوعی و راهکارهای دیجیتال، توان طی کردن مسیر تحول با سرعت مطلوب را نخواهد داشت.
در این رویداد، معاونان و مدیران ارشد شرکت توانیر، شرکت برق حرارتی و سازمان انرژیهای تجدیدپذیر نیز از نزدیک با ظرفیتهای شرکتهای فعال حوزه فناوری و انرژی آشنا شدند.
از غرفه نمایشگاه تا همکاریهای عملیاتی
دستاورد اصلی الکامپ انرژی، فراتر از یک حضور نمایشگاهی صرف است؛ این رویداد نشان داد آینده صنعت برق در نقطه تلاقی انرژی، ارتباطات، داده، هوش مصنوعی و سرمایهگذاری بخش خصوصی شکل میگیرد. اکنون آزمون واقعی، تداوم همین پیوند پس از تعطیلی غرفههاست؛ پیوندی که میتواند از مسیر تعریف پروژههای مشترک، حمایت از شرکتهای دانشبنیان، توسعه ریزشبکهها، گسترش ذخیرهسازهای انرژی و بهکارگیری هوش مصنوعی در مدیریت تولید و مصرف برق، مسیر حرکت کشور به سمت صنعتی هوشمند و تابآور را هموار سازد.