سالها پیش، صنعت فناوری وعده میداد که وضوح 8K به استاندارد بعدی نمایشگرهای خانگی تبدیل خواهد شد؛ وعدهای که امروز بیش از هر زمان دیگری با تردید مواجه است. مسیر بازار نشان میدهد برخلاف انتظارات اولیه، 8K نهتنها فراگیر نشد، بلکه بهتدریج از اولویت سازندگان بزرگ تلویزیون نیز خارج شده است.
نخستین جرقههای 8K به اوایل دهه ۲۰۱۰ بازمیگردد؛ زمانی که شارپ در نمایشگاه CES 2012 نمونهای اولیه از تلویزیون 8K را به نمایش گذاشت. چند سال بعد، این فناوری بهصورت محدود وارد بازار شد و نخستین تلویزیونهای 8K در ژاپن با قیمتهایی نجومی عرضه شدند. سامسونگ در سال ۲۰۱۸ تلاش کرد 8K را با برچسب قیمتی منطقیتر وارد بازار آمریکا کند و همزمان، استانداردهای فنی مانند HDMI 2.1 و DisplayPort 1.4 نیز برای پشتیبانی از این وضوح معرفی شدند. حتی برندهایی مانند دل و الجی نیز با مانیتورها و تلویزیونهای OLED 8K وارد این رقابت شدند؛ محصولاتی که قرار بود آیندهی صنعت نمایشگر را رقم بزنند.
با این حال، استقبال بازار هرگز مطابق پیشبینیها پیش نرفت و 8K نتوانست جایگاه عملی خود را در میان کاربران تثبیت کند.
عقبنشینی سازندگان از 8K
نشانههای افول 8K اکنون بهوضوح دیده میشود. بر اساس گزارش FlatpanelsHD، الجی دیسپلی تولید پنلهای LCD و OLED با وضوح 8K را متوقف کرده است. به گفته نماینده این شرکت، تصمیم یادشده نتیجه بررسی شرایط بازار و اکوسیستم محدود محتوای 8K بوده؛ هرچند از نظر فنی امکان بازگشت در صورت افزایش تقاضا وجود دارد.
الجی الکترونیکس تنها شرکتی بود که تلویزیون OLED 8K را بهطور تجاری عرضه کرد؛ روندی که از مدل ۸۸ اینچی Z9 در سال ۲۰۱۹ آغاز شد و تا سال ۲۰۲۲ ادامه یافت. با این حال، گزارشهای غیررسمی نشان میدهد آخرین تلویزیون LCD 8K این شرکت، یعنی QNED99T مدل ۲۰۲۴، دیگر برنامهای برای تولید مجدد ندارد.
الجی تنها شرکتی نیست که از 8K فاصله گرفته است. TCL تولید تلویزیونهای 8K را در سال ۲۰۲۳ بهدلیل تقاضای پایین متوقف کرد و سونی نیز طی ماههای گذشته آخرین مدلهای 8K خود را کنار گذاشت. با توجه به واگذاری گسترده برند Bravia به TCL، بازگشت سونی به این حوزه بعید به نظر میرسد.
دلایل شکست 8K در بازار مصرفی
واقعیت این است که کاربران بهجای حرکت بهسوی 8K، به 4K بسنده کردند. طبق گزارش مؤسسه Omdia در سپتامبر ۲۰۲۴، نزدیک به یک میلیارد تلویزیون 4K در جهان در حال استفاده است؛ در حالی که از سال ۲۰۱۵ تاکنون، مجموع فروش تلویزیونهای 8K تنها به حدود ۱٫۶ میلیون دستگاه رسیده و اوج فروش آنها نیز به سال ۲۰۲۲ بازمیگردد.
کمبود شدید محتوای بومی 8K یکی از مهمترین موانع رشد این فناوری بوده است؛ مشکلی که با توجه به تداوم استفاده گسترده از وضوح 1080p و حتی کمبود محتوای واقعی 4K، قابل پیشبینی بود. گیمینگ نیز نتوانست نقش ناجی 8K را ایفا کند. سونی در میانه سال ۲۰۲۴ پشتیبانی 8K از پلیاستیشن ۵ پرو را رسماً کنار گذاشت؛ قابلیتی که تنها از طریق فشردهسازی تصویر و با محدودیتهای جدی در دسترس بود.
از منظر علمی نیز مزیت 8K برای اغلب کاربران چندان ملموس نیست. پژوهشهای دانشگاه کمبریج نشان میدهد برای تشخیص تفاوت بصری میان 4K و 8K در یک تلویزیون ۵۰ اینچی، فاصله دید باید کمتر از یک متر باشد؛ یا در نمایشگرهای بسیار بزرگ ۸۰ تا ۱۰۰ اینچی، کاربر ناچار است فاصلهای غیرمعمول با صفحهنمایش داشته باشد.
آیندهی 8K؛ فناوریای در حاشیه
حتی کاربران علاقهمند به محصولات ردهبالا نیز امروز بیش از وضوح تصویر، به سراغ فناوریهایی میروند که تأثیر محسوستری بر تجربه تماشا دارند؛ از جمله OLED، HDR، Micro LED، کوانتومدات و پنلهای نوظهوری مانند Micro RGB. این ویژگیها، در مقایسه با افزایش صرف تعداد پیکسلها، تغییرات قابللمستری ایجاد میکنند.
هرچند 8K بهطور کامل از بازار حذف گفت نشده و برخی تلویزیونهای 8K با قیمتهایی از حدود ۲۵۰۰ دلار همچنان در دسترس هستند، اما تعداد گزینهها بهسرعت در حال کاهش است. اگر آیندهای برای 8K وجود داشته باشد، این آینده نه نزدیک است و نه فراگیر؛ بلکه به کاربردهای خاص و کاربران حرفهای محدود خواهد شد.
به مطالعه ادامه دهید: