الزام طراحی مدارس هوشمند و کممصرف در سیاستهای مدرسهسازی ۱۴۰۵
رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با تشریح رویکردهای راهبردی این سازمان در سال ۱۴۰۵ اعلام کرد که طراحی و ساخت مدارس جدید باید بر پایه استانداردهای روز، فناوریهای نوین و سیستمهای هوشمند مدیریت انرژی انجام شود. به گفته او، مدرسه تنها یک ساختمان آموزشی نیست، بلکه نمادی از پایداری و قدرت ملی به شمار میآید و معماری مدارس آینده باید حس عزت، هویت و غرور ملی را در میان دانشآموزان تقویت کند.
حمیدرضا خانمحمدی در نخستین نشست مشترک شورای معاونان و مدیران کل ستادی سازمان نوسازی مدارس، با گرامیداشت یاد امام شهید و شهدای دفاع مقدس، به شعار سال «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» اشاره کرد و گفت سیاستهای کلان این سازمان در سال ۱۴۰۵ با الهام از رهنمودهای رهبر شهید انقلاب و با تمرکز بر تقویت مؤلفههای قدرت ملی، نوآوری، مدیریت جهادی و انضباط اقتصادی تدوین شده است.
به گفته وی، این سیاستها بهعنوان چارچوب راهبردی و اخلاقی سازمان عمل میکنند و تمامی فعالیتهای فنی، مالی و اجرایی حوزه مدرسهسازی را در بر میگیرند.
یکی از مهمترین محورهای سیاستی سازمان نوسازی مدارس در سال آینده، «روایت امید و قدرت» در حوزه مدرسهسازی است. خانمحمدی تأکید کرد مدیران این حوزه باید به جای تمرکز بر محدودیتهای مالی، توانمندیهای مهندسی کشور و سرعت بازسازی و احداث مدارس را برای جامعه روایت کنند. از نگاه او، هر مدرسه جدید میتواند نمادی از پیشرفت، پویایی و مقاومت کشور در برابر چالشها باشد.
او همچنین بر ضرورت مقابله با فضای ناامیدی تأکید کرد و افزود در گزارشها و اطلاعرسانیها، علاوه بر بیان مشکلات، باید راهکارها و افقهای روشن توسعه فضاهای آموزشی نیز برجسته شود تا اعتماد و مشارکت خانوادهها و خیرین مدرسهساز تقویت شود.
رئیس سازمان نوسازی مدارس «مدیریت جهادی و بهرهگیری حداکثری از زمان خدمت» را یکی دیگر از اصول کلیدی سیاستهای سال ۱۴۰۵ دانست. وی گفت هرگونه تأخیر در روندهای اداری که موجب توقف یا کندی پروژههای مدرسهسازی شود باید حذف شود و مدیران با حضور میدانی و نظارت مستقیم، فرآیند اجرای پروژهها را تسریع کنند.
از دیگر محورهای مهم این برنامهها، تقویت خوداتکایی در ساخت مدارس است. به گفته خانمحمدی، توسعه پروژههای آموزشی نباید به شرایط بیرونی مانند تحریمها یا نتایج مذاکرات وابسته باشد. استفاده از فناوریهای بومی، مصالح تولید داخل و ظرفیت مهندسان جوان و نخبگان دانشگاهی باید به یک اصل اساسی در ساخت مدارس تبدیل شود.
او همچنین مدرسه را «سنگر تقویت قدرت ملی» توصیف کرد و گفت احداث مدارس ایمن، مقاوم و هوشمند در مناطق آسیبدیده نهتنها یک اقدام عمرانی، بلکه نشانهای از اقتدار و انسجام ملی است. در همین راستا، مشارکت خیرین و مردم در پروژههای مدرسهسازی باید به عاملی برای تقویت وحدت ملی تبدیل شود.
یکی دیگر از اولویتهای مهم سازمان نوسازی مدارس در سال ۱۴۰۵، تعیین دقیق اولویتهای اجرایی است. به گفته خانمحمدی، نخستین اولویت، بازسازی سریع مدارس آسیبدیده از جنگ و بحرانهاست تا روند آموزش دانشآموزان بدون وقفه ادامه یابد. در مرحله بعد، تکمیل پروژههای نیمهتمام نهضت ملی مدرسهسازی و مقاومسازی مدارس فرسوده در دستور کار قرار دارد.
در حوزه مدیریت پروژه نیز سازمان نوسازی مدارس بر نظارت میدانی و پیگیری عملیاتی تا رسیدن به نتیجه نهایی تأکید کرده است. بر این اساس، مدیران استانی باید بهصورت مستقیم روند اجرای پروژهها را در مدارس مختلف بررسی کنند تا کیفیت اجرای استانداردهای فنی تضمین شود.
خانمحمدی همچنین به ضرورت همافزایی میان نهادهای مختلف برای توسعه فضاهای آموزشی اشاره کرد و گفت تعامل با استانداریها، مجامع خیرین مدرسهساز و ادارات آموزش و پرورش میتواند مسیر جذب منابع مالی و اجرای پروژهها را هموارتر کند.
حمایت از تولید داخلی نیز یکی دیگر از سیاستهای کلیدی سازمان در سال آینده است. طبق این رویکرد، در تأمین مصالح ساختمانی، تجهیزات آموزشی و امکانات هوشمندسازی مدارس، اولویت کامل با تولیدکنندگان داخلی خواهد بود. این سیاست علاوه بر کاهش هزینهها، به رونق صنایع داخلی نیز کمک میکند.
در همین راستا، سازمان نوسازی مدارس به دنبال حذف انحصار در تأمین تجهیزات آموزشی و ساختمانی است. فراهم کردن بستر رقابت میان تولیدکنندگان مختلف میتواند کیفیت تجهیزات مدارس را افزایش داده و قیمت تمامشده پروژهها را کاهش دهد.
خانمحمدی همچنین بر ضرورت تحول در روشهای ساخت مدارس تأکید کرد و گفت استفاده از فناوریهای نوین، سیستمهای پیشساخته و همکاری با شرکتهای دانشبنیان میتواند زمان و هزینه ساخت مدارس را به شکل قابل توجهی کاهش دهد. جذب ایدههای نو از فارغالتحصیلان جوان رشتههای معماری، عمران، برق و مکانیک نیز در همین راستا دنبال خواهد شد.
یکی از مهمترین محورهای سیاستی سازمان در سال ۱۴۰۵، توجه جدی به مدیریت مصرف انرژی در مدارس است. بر اساس این برنامه، تمامی مدارس جدید باید با رعایت استانداردهای پیشرفته بهرهوری انرژی ساخته شوند و از سیستمهای هوشمند مدیریت انرژی، انرژیهای تجدیدپذیر و فناوریهای پایدار استفاده کنند. هدف از این اقدام، کاهش مصرف انرژی و تبدیل مدارس به الگوی بهینهسازی مصرف در جامعه است.
در کنار این موضوع، طراحی مدارس آینده باید با رویکرد سازگاری با محیطزیست انجام شود. کاهش هدررفت آب، برق و گاز، استفاده بهینه از مصالح ساختمانی و کاهش پرت مصالح در کارگاههای ساختمانی از جمله اصول مهم در طراحی مدارس جدید خواهد بود.
رئیس سازمان نوسازی مدارس همچنین بر ضرورت صرفهجویی در هزینههای اداری تأکید کرد و گفت منابع مالی باید به جای هزینههای تشریفاتی و غیرضروری، به توسعه فضاهای آموزشی و ساخت کلاسهای درس اختصاص یابد. بر همین اساس، هرگونه هزینه غیرضروری در همایشها یا بازسازیهای اداری غیرضروری ممنوع خواهد بود.
در کنار برنامههای توسعهای، توجه به وضعیت معیشتی کارکنان سازمان نیز در دستور کار قرار دارد. خانمحمدی اعلام کرد تشکیل و تقویت تعاونیهای مسکن و استفاده از ظرفیتهای موجود برای خانهدار شدن کارکنان فاقد مسکن از برنامههای حمایتی سازمان در سال آینده است.
او در پایان تأکید کرد که اجرای این سیاستها با مشارکت گسترده خیرین مدرسهساز، استانداران، ادارات کل آموزش و پرورش و سایر نهادهای مرتبط دنبال خواهد شد. همچنین کیفیت ساختوساز در تمامی پروژهها یک اصل غیرقابل مذاکره است و هیچ پروژهای در سال ۱۴۰۵ بدون رعایت کامل استانداردهای فنی و پیوست پدافند غیرعامل آغاز نخواهد شد.
