با آپدیت نرمافزاری جدید، چه ویژگی نهفتهای در PS4 بیدار خواهد شد؟

چندی پیش سونی در کنفرانس خبری خود اعلام کرد کنسولهای قدیمیتر پلیاستیشن ۴ با یک آپدیت قادر خواهند بود از تکنیک گرافیکی HDR بهره ببرند. ظاهرا بهنظر میرسد کنسول پلیاستیشن ۴ از ابتدا با هدفی بلندمدتتر از آن چیزی که تصور میشد طراحی شده است. سال گذشته یکی از کاربرهای مطرح انجمن نئوگف با بررسی اجزای بورد اصلی این کنسول، به این نتیجه رسیده بود کنسول پلیاستیشن ۴ از ابتدا با هدف اجرای تصاویر ۴K طراحی شده است.
جف ریگبی، از کاربران سابقهدار نئوگف با تحلیل معماری بورد اصلی، پینها و همینطور پهنای باند HDMI، پیشبینی کرده بود احتمالا سونی با یک آپدیت میتواند این کنسول را به وضوح تصویری ۴K مجهز کند، چون تمام شرایط موردنیاز برای این خروجی تصویر را دارد.
روز گذشته سونی بعد از معرفی کنسول پلیاستیشن ۴ پرو اعلام کرد هفته آینده، یک آپدیت نرمافزاری بزرگ برای تمام کنسولهای پلیاستیشن ۴ در دسترس خواهد بود. این آپدیت باعث میشود دارندگان این کنسول از استاندارد بصری تازهای بهره ببرند، ویژگی که ظاهرا درون ۴۰ میلیون کنسول فروخته شده، نهفته بوده است.
اما نکته جالب توجه اینجاست که این ویژگی ۴K نیست، بلکه تکنیک گرافیکی است که HDR نام دارد. این موضوع قابل توجهی برای کنسول پلیاستیشن ۴ محسوب میشود که ممکن است بر جایگاه این کنسول به عنوان یک مرکز سرگرمی، تأثیر قابل توجهی بگذارد. حال میخواهیم بررسی کنیم قابلیتهای این کنسول تا چه اندازه قابل اتکا و باورپذیر است و چه موانعی بر سر راه آن قرار دارد.
HDMI 1.4, 2.0, 2.0a
هر دو کنسول پلیاستیشن ۴ و ایکسباکس وان در زمان عرضه در سال ۲۰۱۳، به HDMI 1.4 مجهز بودند. در واقع نسخه ۱.۴ استاندارد HDMI ها در آن زمان بود. ورژن یا نسخه HDMI درواقع میزان انتقال داده توسط کابلهای HDMI را تعیین میکند. اینکه چه تعداد فریم بر هر ثانیه، در یک رزولوشن مشخص به گیرنده فرستاده شود.
نمایش یک تصویر ۴K واقعی (Ultra HD یا وضوح تصویر ۳۸۴۰x2160) با HDMI 1.4 تقریبا غیرممکن است، حداقل نه با یک فریم مناسب مانند ۶۰. این ورژن HDMI حداکثر میتواند تصاویر ۴K را در ۲۴ فریم بر ثانیه نمایش بدهد. هر دستگاهی که بخواهد توسط HDMI به یک ورودی ۴K متصل بشود و تصاویر را با شرایط بالا پخش کند، باید حداقل ورژن آن HDMI 2.0 باشد. کاربر ذکر شده نئوگف، در آن زمان ادعا کرده بود پلیاستیشن ۴ این شرایط را دارد.
تصاویری که در آنها تکنیک HDR استفاده میشود نیز به همان میزان پهنای باند برای انتقال داده نیاز دارند. آخرین تکنیک HDR موجود، HDR-10 است که به یک HDMI 2.0a برای نمایش نیاز دارد و با HDMI 1.4a به هیچعنوان کیفیت موردنظر این تکنیک دریافت نمیشود. بطور خلاصه اینکه برای بهره بردن از تکنیک HDR، دستگاه شما باید قابلیت HDMI 2.0a داشته باشد.
جف ریگبی (کاربر نئوگف اشاره شده) سال گذشته حدس زده بود کنترلر HDMI استفاده شده در پلیاستیشن ۴ با HDMI 2.0 سازگار است. این به این معنی است که پهنای باند به کار رفته در کنسول، بیشتر از پهنای باندی است که یک HDMI 1.4 نیاز دارد و با یک آپدیت نرمافزاری میشود این پتانسیل نهفته در کنسول را بیدار کرد. همانطور که در ابتدا ذکر شد، سونی نیز این موضوع را تأیید کرد.
هنوز یک مانع بزرگ بر سر راه است
براساس توضیحاتی که داده شد، مشخصات موردنیاز برای تکنیک HDR با یک تصویر ۴K یکسان است، درنتیجه پلیاستیشن ۴ باید قادر باشد رزولوشن ۴K را هم پشتیبانی کند. مشکل در اینجا چیز دیگری است: قدرت سختافزاری.
حتی کنسول جدید سونی، یعنی PS4 Pro هم به راحتی نمیتواند بازیها را در کیفیت تصویری ۴K واقعی اجرا کند. سونی در کنفرانس خود بیشتر از عباراتی مثل «۴K بهینهشده» استفاده کرد. البته بعید بهنظر میرسد که تصاویر صرفا یک تبدیل معمولی از ۱۰۸۰p باشند و احتمالا سونی با تکنیکهای تصویری جدید، از تار شدن و بیکیفیت شدن آنها در یک تلویزیون ۴K جلوگیری کرده است.
واضح است وقتی پلیاستیشن ۴ پرو نمیتواند بازیها را بهصورت ۴K واقعی اجرا کند، چطور از یک پلیاستیشن ۴ معمولی چنین انتظاری داشته باشیم؟
درباره اجرای ویدیوهای ۴K وضعیت چگونه است؟ جواب این سوال هنوز کمی سخت است، چون هنوز مشخص نیست کدک (رمزگذاری فایلهای صوتیتصویری) ویدیوهای ۴K که در حال حاضر H.265 نام دارد، توسط پلیاستیشن ۴ پشتیبانی میشود یا خیر. در طرف مقابل، ایکسباکس وان اس میتواند ویدیوهای ۴K را نمایش دهد. این قابلیت به لطف رمزگشای HEVC که بر روی چیپ سختافزاری این کنسول تعبیه شده، به دست آمده است. اگر سونی هم چنین چیزی در کنسول خود قرار داده باشد، میتوان انتظار نمایش ویدیوهای ۴K از این کنسول نیز داشت.
اگر سونی قصد دارد با کنسول خود، گزینه اول برای اتاق نشیمن خانهها باشد، باید بتواند تمام فرمتهای ویدیویی موجود را پشتیبانی کند. اگر راهحلهای نرمافزاری میتوانستند کنسولهای قدیمی را به پخش ویدیوهای ۴K تجهیز کنند، سونی بهراحتی از این فرصت گذشت نمیکرد. اما از طرفی، با توجه به پشتیبانی این کنسول از HDMI 2.0a، تنها یک قدم با تکنیک تصویری جذاب HDR فاصله داریم.