نظارت بانک مرکزی بر مجوز و ساعت فعالیت پلتفرم‌های آنلاین طلا حذف شد

با اصلاح مقررات مربوط به خرید و فروش اینترنتی طلا و نقره، دو اختیار بانک مرکزی در زمینه فعالیت پلتفرم‌های آنلاین این بازار کنار گذاشته شد. بر اساس مصوبه جدید هیئت وزیران، تأیید بانک مرکزی برای صدور، تمدید یا لغو مجوز این پلتفرم‌ها دیگر الزامی نیست و مقررات مربوط به تعیین ساعت فعالیت آن‌ها نیز حذف شده است.

پیش از این، پلتفرم‌های فعال در حوزه فروش آنلاین طلا برای دریافت یا تمدید مجوز فعالیت خود باید تأیید بانک مرکزی را دریافت می‌کردند. همچنین در صورت لزوم، لغو مجوز نیز با نظارت این بانک انجام می‌شد. اصلاحیه جدید دولت این الزام را از فرایند صدور و مدیریت مجوزها حذف کرده است.

ساعت فعالیت پلتفرم‌های طلا دیگر با مقررات بانک مرکزی تعیین نمی‌شود

دومین تغییر مهم در ضوابط جدید، به نحوه تعیین ساعات فعالیت پلتفرم‌های خرید و فروش آنلاین طلا و نقره مربوط می‌شود. در مقررات قبلی، چارچوب فعالیت زمانی این سکوها بر اساس ضوابط بانک مرکزی تعیین می‌شد؛ اما ماده مربوط به این موضوع در اصلاحیه جدید دولت حذف شده است.

با وجود این تغییر، مصوبه جدید مشخص نکرده است که پس از حذف این اختیار از بانک مرکزی، تعیین ساعت فعالیت پلتفرم‌های آنلاین طلا بر عهده کدام نهاد خواهد بود. در نتیجه، همچنان درباره چارچوب زمانی فعالیت این سکوها ابهام وجود دارد.

مخالفت قبلی با فعالیت ۲۴ ساعته بازار آنلاین طلا

حذف محدودیت مربوط به ساعت فعالیت پلتفرم‌ها در شرایطی انجام شده که محمدرضا فرزین، رئیس پیشین بانک مرکزی، در مهر ۱۴۰۳ با فعالیت شبانه‌روزی پلتفرم‌های آنلاین طلا مخالفت کرده بود.

فرزین در آن زمان تأکید کرده بود که بازار طلا نمی‌تواند به‌صورت ۲۴ ساعته و در تمام روزهای هفته فعالیت داشته باشد. بااین‌حال، در اصلاحیه جدید دولت، ماده‌ای که تعیین ساعت فعالیت این پلتفرم‌ها را به مقررات بانک مرکزی مرتبط می‌کرد، حذف شده است.

کاهش نقش بانک مرکزی در نظارت بر بازار آنلاین طلا

بر اساس گزارش فارس، اطلاعات به‌دست‌آمده از این رسانه نشان می‌دهد بانک مرکزی تمایلی به ادامه نظارت مستقیم بر پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا ندارد.

در همین راستا، قرار است پس از راه‌اندازی سامانه «ناظر»، مدیریت و نظارت بر این سامانه نیز صرفاً در اختیار بانک مرکزی نباشد و مسئولیت آن به کارگروهی متشکل از ۱۰ دستگاه اجرایی واگذار شود.

این تغییر می‌تواند نشان‌دهنده حرکت به سمت تقسیم مسئولیت نظارت بر بازار آنلاین طلا میان چند نهاد دولتی باشد؛ هرچند جزئیات دقیق نحوه فعالیت این کارگروه و حدود اختیارات اعضای آن هنوز مشخص نشده است.

تغییر رئیس بانک مرکزی هم‌زمان با اصلاح مقررات

اصلاح ضوابط فعالیت پلتفرم‌های آنلاین طلا در شرایطی انجام شده است که از دی ۱۴۰۳ عبدالناصر همتی ریاست بانک مرکزی را بر عهده گرفته و جایگزین محمدرضا فرزین شده است.

با اجرای اصلاحیه جدید، نقش بانک مرکزی در دو حوزه مهم، یعنی تأیید مجوز فعالیت پلتفرم‌های آنلاین طلا و تعیین ساعت کاری آن‌ها، کاهش یافته است. اکنون باید دید مسئولیت این دو حوزه در ادامه به کدام نهاد یا سازوکار نظارتی واگذار خواهد شد.